Worship Wars

Als er twee woorden niet bij elkaar zouden moeten horen, zijn het denk ik wel de woorden ‘worship’ en ‘wars’. Helaas zijn er wel degelijk ‘worship wars’ uitgevochten, eigenlijk al lang voordat de term bedacht was. Gaat het eigenlijk om verschil in smaak, of zit er meer achter? En hoe kunnen we boven de ‘worship wars’ uitstijgen?

In de Bijbel?

Hoewel er in de Bijbel strikt genomen geen ‘worship wars’ zijn, staan er wel een aantal relevante dingen. In Amos 5:23-24 lezen we dat God niet bepaald te spreken is over de offers van zijn volk. Hij wil geen offers terwijl er ondertussen onrechtvaardig gedrag is. Ook Paulus legt een relatie tussen aanbidding en gedrag. Hij waarschuwt de Korintiërs het avondmaal niet onwaardig te vieren (1 Kor. 11:17-34) en de dienst ordelijk te laten verlopen (1 Kor. 14). Het gaat hier niet om een bepaalde voorkeur, maar hoe gedrag en aanbidding samengaan.

In vogelvlucht

In de vroege kerk zouden instrumenten niet of weinig gebruikt zijn, omdat deze werden geassocieerd met wereldse liederlijkheid. Tot de 10e eeuw was vocale muziek de standaard. Vermoedelijk kwamen rond de 3e eeuw discussies rondom gebruik van instrumenten op gang (zie o.a. hier). De reformatie bracht grote veranderingen in de kerk. Ook de muziek veranderde. Tegenover de traditie die was ontstaan waar het volk vrijwel niet zong, werd het volk aangespoord mee te zingen. Liederen werden geschreven in de volkstaal. Luther schreef verschillende liederen en Calvijn liet alle Psalmen berijmen en op muziek zetten. Calvijn vond overigens dat deze a capella gezongen moesten worden. Die Psalmen hebben wel voor de nodige discussie gezorgd. Wel of niet begeleid met orgel? Op hele noten (terwijl de melodieën ook halve noten bevatten)? Alleen de Psalmen of ook andere liederen?

De 20e eeuw

In de vorige eeuw kwamen de ‘worship wars’ helaas meer op gang. De grootste kloof is tussen “traditionele” en “moderne” muziek, maar daaruit volgen ook de discussies over instrumenten (orgel of een band) en de inhoud (alleen Psalmen of ook ‘lofprijs en aanbiddingsliederen’)? Vele argumenten zijn door de verschillende partijen aangedragen. Een orgel is oubollig of een band maakt het tot een concert, oude liederen hebben hun waarde bewezen of nieuwe liederen spreken jongeren aan, de Psalmen zijn Bijbels of ze gaan niet over Jezus Christus. In het ergste geval zijn er gemeente om gescheurd.

Waar gaat het om?

Ik geloof niet dat mensen een ‘worship war’ uitvechten om het vechten. Iemand heeft een overtuiging waar hij of zij voor staat. Het wordt lastig als de overtuiging van iemand anders hier diametraal tegenover staat en beide partijen vasthouden aan hun standpunt. Muziek is vaak heel persoonlijk, het gaat om meer dan alleen theologische argumenten. Iemand die al heel zijn leven Psalmen of Johan de Heer liederen zingt heeft daar een bepaalde gevoelswaarde bij. Voor een jongere die gewend is naar popmuziek te luisteren is dat waarschijnlijk heel anders. Ik vermoed dat smaak een grotere rol speel dan soms wordt toegegeven. Daarmee wil ik niet zeggen dat theologische argumenten niet valide zijn.

De oplossing?

Ik wil niet pretenderen dé oplossing geven, maar misschien wel een paar hints in de goede richting.

1. De rol van de eredienst

Ik denk dat het belangrijk is na te denken welke rol de eredienst heeft. Vaak hebben verschillende voorkeuren ook een andere kijk op deze zaken. Als de eredienst gezien wordt als een laagdrempelige dienst die aantrekkelijk moet zijn voor buitenstaanders, heeft dat consequenties voor de muziekkeuze. Persoonlijk heb ik zo mijn twijfels bij de eredienst als evangelisatiemiddel. Volgens mij is het doel van de dienst God te eren, samen met andere christenen, waarmee je samen een eenheid vormt.

2. Motieven

Volgens mij moeten (onderliggende) motieven boven tafel komen. Zolang theologische argumenten een rookgordijn vormen, kom je niet tot de essentie denk ik. Als smaak of nostalgische gevoelens een rol spelen, moet dat op tafel liggen. Daarmee moet niet aan inhoudelijke argumenten voorbij worden gegaan. Ik vermoed dat argumenten vaak een kant van het verhaal belichten. Zo is het goed om liederen direct uit de Bijbel te zingen, zoals de Psalmen, maar is er ook ruimte voor nieuwe liederen. Als je elkaars motieven kent, wordt het veel makkelijker om elkaar te naderen.

3. Geen ideale situatie

De ideale situatie bestaat niet. Soms zijn uitersten moeilijk te verenigen (bijv. een orgel en een rockband) en vraagt dit veel van de verschillende partijen. Misschien is nog niet alles haalbaar, omdat er geen band is, omdat een gemeente er niet aan toe is. Ook al is er geen ideale situatie mogelijk, het helpt al als gezocht wordt naar balans. Zowel inhoudelijk (juist een brede set aan thema’s, waarin de Psalmen ons voorgaan) als qua stijl (met de focus op hoe een stijl de inhoud versterkt). Je kunt altijd nog op zoek naar een gemeente die beter bij jouw voorkeuren past, maar misschien is dat ook een zwaktebod. De gemeente is divers per definitie, dan moeten we die diversiteit eigenlijk niet opdelen… (ik besef dat dit nog wel een hele discussie op zich is, toch stip ik het kort aan).

Aanbidding is veel meer dan zingen

Aanbidding is meer – veel meer – dan liederen zingen op zondag. Als onze ‘muzikale offers’ niet stroken met ons leven (vgl. Amos 5:23-24) zit er op een diepere laag iets mis. Vanuit het besef dat de ideale situatie niet bestaat en het gezamenlijke doel om God alle eer te geven is er denk ik een goede basis. Misschien nog wel belangrijke is vanuit het ‘liefdegebod’ te handelen (Jh 15:13-14, 17):

Mijn gebod is dat jullie elkaar ​liefhebben​ zoals ik jullie heb liefgehad. Er is geen grotere ​liefde​ dan je leven te geven voor je vrienden. Jullie zijn mijn vrienden wanneer je doet wat ik zeg. […] Dit draag ik jullie op: heb elkaar lief.

Het is belangrijk dat de gemeente een eenheid is. Jezus bad niet voor niets “Laat hen allen één zijn, Vader. Zoals u in mij bent en ik in u, laat hen zo ook in ons zijn, opdat de wereld gelooft dat u mij hebt gezonden” (Jh 17:21). Dan zou je niet vast hoeven te houden aan een bepaalde stijl, maar kun je samen kijken hoe de inhoud en uitvoering van een lied de gemeente God alle eer kan geven.

Mocht je verder willen lezen over dit onderwerp, hier een aantal artikelen (ik deel niet noodzakelijk alle meningen):

http://www.christianitytoday.com/ct/2011/march/endworshipwars.html
http://www.christianitytoday.com/history/2008/october/praise-and-worship-revolution.html
http://www.christianitytoday.com/ct/topics/w/worship-wars/
https://beerpastor.com/2017/04/17/worship-wars-is-that-still-a-thing/
http://www.theologian.org.uk/pastoralia/beyondworshipwars.html
http://www.christianpost.com/news/worship-wars-have-died-down-but-some-christians-are-focused-on-coolness-instead-of-genuine-ministry-125418/
http://digitalcommons.cedarville.edu/musicalofferings/vol5/iss2/3/

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.