Dodenherdenking en het Licht dat niet dood kon blijven

Stilte. Doodse stilte. Ik kijk naar de televisie, de Dam. Alleen de vogels, een kuchje en een enkele schuifel zijn te horen. Ik denk aan 6 miljoen joden, maar ik kan het niet bevatten. Ik denk aan de mensen die er niet meer zijn. Oorlogsslachtoffers ken ik niet, maar vanavond zal ongetwijfeld mijn vader ook in gedachten komen. Ik denk aan Goede Vrijdag, toen de meest onschuldige Mens ooit stierf. Dan zijn de twee minuten voorbij. Een van de meest plechtige momenten die ons land kent.

Snel

We leven in een samenleving die snel verandert. En alles gaat snel, er lijkt weinig rust te zijn. De samenleving lijkt wel een beetje aan ADHD te lijden. Dan is het moeilijk om rustmomenten te vinden. Sinds een paar jaar verbaas ik me er bijna over dat het mogelijk is dat de dodenherdenking nog mogelijk is. Jong en oud is erbij betrokken. Ik vind dat mooi, en hoop dat we deze traditie nog lang vol kunnen houden. En vooral: dat we ook op andere dagen beseffen hoe goed we het hier hebben en even terugdenk aan dat het hier ooit niet zo goed was.

Rust

Als ik dan denk aan onze diensten, althans in Evangelische kerken, dan lijkt daar ook weinig rust te zijn. De muziek is vaak eigentijds en is soms best stevig. Daar houd ik absoluut van, maar soms mis ik die stilte wel. Maar met name rondom het avondmaal is er vaak wel meer rust. In onze gemeente kampen we met een chronisch tekort aan drummers. Als we dan toch diensten zonder een drummer hebben, plan ik die het liefst met het avondmaal. Die ingetogenheid past daar goed bij vind ik. En dan kom ik bij mijn associatie met Goede Vrijdag, Pasen en het avondmaal.

Parallellen

Ik zie een parallel tussen Dodenherdenking en Bevrijdingsdag en Goede Vrijdag en Pasen. Ze zeggen soms dat de oorlogsslachtoffers stierven zodat wij vrij konden zijn, of dat helemaal klopt weet ik niet. Ik denk dat de meeste mensen bezig waren met overleven, en dat te veel de pech hadden “untermensch” te zijn in de ogen van Hitler. Jezus stierf in elk geval zodat wij vrij konden zijn. Vrij om naar de Vader te gaan, Hij droeg alle zonde en ellende en pijn daar. Een ondraaglijke hoeveelheid ellende, want ik denk dat dat ook met vooruitwerkende kracht zal zijn geweest. Alleen al de slachtoffers van WO II zijn onbevattelijk voor mij.

Bevrijding

Net zoals na Goede Vrijdag Pasen komt, komt na Dodenherdenking Bevrijdingsdag. Jezus stond op uit de dood. De dood kon Hem niet houden. En zo konden de Nazi’s Nederland ook niet meer houden. Héél Nederland was bevrijd. Ik ben opgegroeid in Eindhoven, waar midden in de stad het 18 septemberplein ligt. Op 18 september 1944 werd deze stad bevrijdt, en was zelfs even de hoofdstad van (bevrijd) Nederland (echt waar, lees hier). In oktober kwamen de geallieerden niet verder en begon die verschrikkelijke hongerwinter voor Nederland boven de rivieren. En dat lijkt dan ook wel een beetje op ons christelijk leven. We zijn vrij, net zoals ze toen in Brabant en Limburg vrij waren, maar die vrijheid was beperkt. Het duurde nog een half jaar voordat héél Nederland is bevrijd. De wereld zit eigenlijk al tweeduizend jaar in zo’n situatie, er is nog geen échte vrijheid.

Licht

In Eindhoven vieren ze vanaf 18 september de bevrijding met de lichtjesroute. Langs de route van 22 km staan raamwerken met lampen waarin allerlei thema’s worden uitgebeeld. Het is een mooie symboliek. Het past natuurlijk bij de Lichtstad Eindhoven, maar licht is ook een christelijk symbool die te maken heeft met bevrijding. De oorlog was duister, daarna was er licht. Wij leven nu ook in het Licht, niet in de duisternis. Jezus ís het Licht (Jh 8:12). Maar laten we niet vergeten dat er nog mensen zijn die lijden, dat er een “hongerwinter” gaande is, dat er onrecht is, zonde, pijn en verdriet. Wij kunnen iets van dat Licht laten zien. Het ‘al reeds’ en ‘nog niet’ is de realiteit van de dag. Ooit komt die dag…

Advertenties

One thought on “Dodenherdenking en het Licht dat niet dood kon blijven

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.