Geschiedenis van megakerken (Zomerserie over megakerken deel 2)

In deel 1 beschreef ik kort wat een megakerk is. Maar waar komt dit fenomeen vandaan? Megakerken zijn een relatief nieuw verschijnsel. Er is geen parallel in het Nieuwe Testament. Tot de vierde eeuw was de kerk een vervolgde minderheid die vaak vervolgd werd. Vanaf de vierde eeuw werd de kerk een staatskerk. Zelfs al zouden deze gemeenten 2000 of meer bezoekers hebben, de aard van deze gemeenten was anders. We moeten een flink stuk verder in de toekomst.

Protestantisme

Met de komst van het protestantisme komt er verandering, maar in veel landen blijft er toch zoiets als een staatskerk of volkskerk bestaan. In de 19e en vroege 20e eeuw komen in de Verenigde Staten de eerste megakerken op. H. Paul Douglas noemt een aantal voorbeelden van deze kerken. Deze gemeenten kunnen de voorlopers genoemd worden van de moderne megakerken. Vooral de Verenigde Staten, waar geen staatskerk is, lijkt een goede voedingsbodem te zijn voor megakerken.

Factoren

Hiervoor zijn verschillende factoren te noemen:

  • Op kerkelijk gebied zijn er allerlei verschuivingen. Traditionele kerken, zowel protestants als katholiek,
    leveren een flink marktaandeel in ten koste van niet-christelijke religies.
  • Grote veranderingen treden op van de jaren 1980 in de marktwerking. Mensen gaan voor hun boodschappen niet meer naar aparte winkels, maar naar één grote winkel.
  • De media heeft een grote invloed, en heeft daarin voor een deel de rol van de ouders overgenomen.
  • Traditionele kerken creëerden een vacuüm door vanaf de jaren 1960 minder nieuwe gemeenten te stichten.
  • Een andere belangrijke trend is de schaalvergroting van supermarkten, banken en andere instituties.
  • Familiestructuren zijn veranderd, door onder andere echtscheiding en andere arbeidsomstandigheden.
  • Een grote verandering in de Amerikaanse samenleving is het consumentisme en de daarmee verband houdende vraag naar entertainment en kwaliteit.

De Church Growth Movement

Donald McGavran wordt genoemd als een belangrijke katalysator voor megakerken. Hij is de vader van de Church Growth Movement. Op basis van zijn ervaringen in de zending heeft hij onderzocht welke methoden wel en niet werken om een kerk te laten groeien. Een belangrijk aspect van zijn theorie is het principe van een homogene eenheid (Homogenous Unit Principle): een groep mensen met een gelijke achtergrond. Dit is te zien bij Willow Creek, die zich richt op de “onkerkelijke Jan”. McGavran legt er de nadruk op dat kerken
moeten weten waarom ze wel of niet groeien, door dit regelmatig te onderzoeken.

Sterke groei

Vanaf de jaren 1970 groeit het aantal megakerken in Verenigde Staten sterk. Tussen 1900 en 1970 is sprake van enige groei, van 10 naar 50 megakerken. Tussen 1980 en 2000 verdubbelt het aantal elke tien jaar. Tussen 2000 en 2005 verdubbelt het aantal ook. In 2005 zijn er 1200 megakerken in de Verenigde Staten.

Wereldwijd

In Zuid-Korea is het aantal megakerken ook sterk gegroeid, terwijl het protestantisme hier relatief jong is. De groei van het protestantisme heeft mede te maken met de rol van protestanten tijdens de Japanse bezetting. Het christelijk geloof speelde een belangrijke rol in de modernisering van Zuid-Korea, “which in the meantime has become rooted in the mind of Korean and religious culture, as a dynamic religion going beyond Buddhism and Confusianism.” Het aantal protestanten is dan ook gegroeid van ruim 300.000 in 1920, verdubbeld in 1960 en in 1995 bijna negen miljoen. In 1999 waren er vijftien megakerken met meer dan 10.000 leden en 400 kerken met 1000 of meer leden. Sinds 2000 is er wel sprake van stagnatie. Op dit moment zijn er bijna 500 megakerken in de VS en ruim tien kerken wereldwijd met meer dan 50.000 bezoekers, bijna allemaal in Azië of Afrika.

In het volgende deel zal ik wat dieper in gaan op de kerken in Nederland en wereldwijd.

Zie mijn onderzoek, paragraaf 2.5, voor de bronnen van dit artikel.

Advertenties

One thought on “Geschiedenis van megakerken (Zomerserie over megakerken deel 2)

  1. Pingback: Megakerken in Nederland en de rest van de wereld (Zomerserie over megakerken deel 3) | Gloria en Kyrie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s