Een ander stemadvies. Voor je gitaar dan…

We mogen weer stemmen. Het wordt spannend, en het is nog maar afwachten welke kant het opgaat. Maar wees gerust: dit wordt geen politieke blogpost. Ik stem namelijk wel vaker dan één keer in de zoveel jaar. Ik ga het hebben over stemmen van de gitaar, en vooral over andere stemmingen (scordatura). Misschien ben je gewend om je gitaar volgens Een Aardige Dame Gaat Brood Eten te stemmen (zo heeft mijn vader het me geleerd), maar ik heb vandaag een ander stemadvies!

Omlaag

Eén manier om je gitaar anders te stemmen is door de snaren allemaal een halve toon of lager te stemmen. Omdat je elke snaar omlaag moet stemmen wel wat meer werk, maar je kunt dezelfde akkoorden gebruiken als je gewend bent. Sommige bands nemen al hun muziek bijvoorbeeld op met instrumenten die een halve toon lager zijn gestemd, bijvoorbeeld Neal Morse. Een reden om dit te doen is dat je net iets lager zit wat soms prettiger zingt of omdat je een zwaarder geluid (met distortion) wil. Je kunt je gitaar wel tot een kwint lager stemmen (BEADF#B) waardoor je gitaar extra ‘zwaar’ klinkt. Dat speelt overigens wel prettiger met dikke snaren (ik vind een 7-snarige gitaar met een lage B snaar makkelijker). Ik heb zelf altijd één elektrische gitaar een halve toon lager gestemd. Kan ik altijd met Neal Morse meespelen. Je kunt trouwens volgens het zelfde principe ook omhoog, maar ik denk dat een capo makkelijker is.

Dropped

De snaren hebben in de standaard stemming een interval van een kwart, behalve de G-B, dat is een terts. Dropped D - D akkoordMaar je kunt al door een snaar anders stemmen het interessant maken. Veel gebruikt is de zogenaamde Dropped D stemming, waarbij de lage E snaar als D is gestemd (soms ook de hoge E snaar). Als je het D akkoord in de meeste bekende versie speelt, kunje de lage D erbij pakken en heb je mooi diep akkoord. Daarnaast kun je nu met één vinger een powerakkoord spelen door een barré te leggen op de laagste drie snaren (niet voor niets hoor je dit vaak in metal). Nadeel is wel dat andere akkoorden wat lastiger kunnen zijn.  Je kunt ook lager, bijvoorbeeld naar C. Dit was minder vaak gebruikt. Ik vermoed dat Jars of Clay dit gebruikt in het middenstuk van Fade to Grey. Het lijkt de normaal stemming, maar de gitaar speelt een lage C. Je kunt deze stemming ook combineren met de vorige stemming. In het nummer June van Neal Morse is de gitaar een halve toon lager gestemd en de E snaar is naar een C# gestemd. Op mijn 7-snarige gitaar stem ik de lage B vaak naar een A.

Open

Open GIn de blues wordt vaak de Open G stemming gebruikt: D-G-d-g-b-d. Nu heb je in één keer een G akkoord (preciezer: een G/D). Met één vinger kun je majeur akkoorden maken en met twee vingers een mineur akkoord (met de wijsvinger pak je de eerstvolgende fret op de b snaar). Andere open stemmingen zijn bijvoorbeeld Open A (E-A-C♯-E-A-E), Open B (B-F♯-B-F♯-B-D♯), Open C (C-G-C-G-C-E), Open D (D-A-D-F♯-A-D), Open E (E-B-E-G♯-B-E) en Open F (C-F-C-F-A-F). Er zijn uiteraard andere variaties mogelijk.

Dadgad

In folkmuziek kun je de Dadgad stemming wel eens tegenkomen. De naam komt van de stemming: D-A-D-G-A-D waarbij de lage E, de B en hoge E een toon omlaag zijn gestemd. Met deze stemming worden vooral open akkoorden gespeeld (akkoorden met een of meerdere open snaren). Ook in Keltische muziek wordt deze stemming gebruikt, omdat hiermee makkelijker het geluid van een doedelzak benaderd kan worden.

Kwint

Gitarist Robert Fripp (King Crimson, maar vooral bekend van de jankende gitaar in David Bowies Heroes) heeft de New Standard Tuning bedacht. Deze stemming is bijna helemaal met intervallen van een kwint en begin bij een lage C en eindigt met een hoge G: C-G-D-A-E-G. Hierdoor heb je een veel groter bereik, maar je moet een hele nieuwe set akkoorden leren. Ik heb deze stemming wel eens geprobeerd, maar ik vind de stemming minder praktisch (de hoge E naar G zet erg veel spanning op de snaar) en er is tijd nodig om de akkoorden te leren.

Octaaf

Een andere aanpak is alle snaren in dezelfde toon in verschillende octaven te stemmen. Een voorbeeld is met D. De E snaar gaat omlaag, de A omhoog, de G omlaag, de B omhoog en de E omlaag. Een haal apart, vol geluid.

Van alles en nog wat

Een gitaar kan ook gestemd worden in de Luit stemming: E-A-D-F#-B-E, waarbij de intervallen kart-kwart-kwart-grote terts-kwart-kleine terts zijn. Sommige bands buiten de talloze mogelijkheden ook uit. Zo had de band Sonic Youth voor zo’n beetje elk nummer wel een ander stemming. Op de plaat Superunknown gebruikt Soundgarden veel verschillende stemmingen. Naast de meer gangbare Dropped D stemming in Black Hole Sun vind je bijvoorbeeld in 4th of July een interessante stemming. De laagste snaren zijn gestemd in C-G-C terwijl de hoge snaren G-B-E blijven. De power akkoorden klinken hierdoor extra zwaar.

Nog wat praktische tips

  • Een chromatisch stemapparaat of een app op je telefoon is onmisbaar. Sommige stemapparaten kunnen alleen met de standaard stemming werken, dat betekent dat ze alleen de E-A-B-G-B-E herkennen. Chromatische stemapparaten kunnen een groter bereik aan tonen aan. Er zijn ook veel apps (ik heb Tuna) die je op smartphone kunt installeren.
  • Als je je snaren veel lager of hoger stemt, is het goed om te kijken wel dikte snaren daar beter bij passen. Een 0.38 voor je lage E snaar als je deze in B stemt kun je beter vervangen door een dikkere snaar (bijv. 0.46).
  • Gitaren met een “floating bridge” moeten mogelijk anders afgesteld worden. Als je je snaren lager stemt kunnen ze soms wel heel dicht op de frets komen te liggen. (Bonustip voor als je al je snaren vervangt bij een dergelijke gitaar: doe het één voor één óf zet (met een blokje) de bridge vast. Ik heb de afstemming van mijn eerste gitaar naar z’n gallemiesen geholpen door dat niet te doen… en het kost véél werk om het weer goed af te stellen).

Doen

Als je nog nooit alternatieve stemmingen hebt gebruikt, zou ik je zeker aanraden om het eens te proberen. Begin met de Dropped D stemming, dat is het makkelijkst. Je wordt gedwongen anders te denken wat misschien tot frisse ideeën kan leiden. Je kunt natuurlijk ook zelf je stemming bedenken. Zoek op YouTube naar voorbeelden. Bestaande liederen kun je natuurlijk ook in een andere stemming spelen. Zo heb ik tijdens een kerkdienst wel eens het lied God van het licht (Opwekking 678) gespeeld met een Dropped C stemming. Het lied is in C mineur en heeft gedurende het couplet de hele tijd een C in de bas (nu ik hem speel op gitaar twijfel of ik de A snaar naar een G heb gestemd).

Succes! En ook in het stemhokje vandaag natuurlijk 😉

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s