Niet klagen maar dragen… (het verschil tussen klagen en klagen)

Licht in de duisternisHet is een bekende spreuk: niet klagen maar dragen. Typisch een gezegde dat kan ontstaan in het calvinistische Nederland: hard werken en de situatie waarin je zit accepteren. Als wij vroeger thuis mopperden zei mijn moeder het ook. Gewoon doen wat je moet doen, zonder gemopper. Ik ben daar nog steeds erg goed in, als ik mijn vrouw mag geloven ;-). Het idee kan ontstaan dat we uberhaupt niet mogen klagen. Is dat wel zo? In de Bijbel vinden we ook “klaagliederen”. Die kunnen dus niet meer? Of wel?

Klagen en klagen

Volgens mij is er een verschil tussen klagen en klagen. Of beter gezegd: tussen mopperen en klagen. Toen ik als kind mopperde omdat ik de afwas moest doen, dan had mijn moeder gelijk. Ik was aan het mopperen. Maar wat nu als je eigen kind constant ziek is, en je als ouder het uitschreeuwt naar God? Dan is “niet klagen maar dragen” op z’n zachtst gezegd een dooddoener.

Mopperen in de Bijbel

Het onderscheid vinden we ook in de bijbel. In Exodus lezen we regelmatig over het gemopper van het volk Israël. Zijn ze net bevrijd uit slavernij, is het eten niet goed. Nu lijkt het me overigens niet echt een makkie hoor, zo’n tocht door de woestijn. Maar God voorzag in alles. Zo lezen we bijvoorbeeld in Exodus 16 dat God na het beklag van het volk voorziet in manna en zelfs lekkere kwartels. In Psalm 78:19 wordt het geklaag van het volk een belediging van God genoemd.

Klagen in de Bijbel

Maar we lezen ook dat er wel degelijk terecht geklaagd kan worden. Zo zijn er talloze klaagpsalmen waarin in soms scherpe bewoordingen naar God gesproken wordt. In Psalm 13:2 zegt David: “Hoe lang nog, HEER, zult u mij vergeten, hoe lang nog verbergt u voor mij uw gelaat?” En wat te denken van Jeremia, die een heel boek volgeklaagd heeft? We hebben er zelfs een werkwoord van gemaakt… En als er iemand was die wel recht tot klagen had, is het misschien wel Job. Laatst las ik het boek weer eens, en stond ik versteld van een tekst. De Willibrordvertaling heeft het dan ook wel heel scherp vertaald: “Bij de levende God die me mijn recht onthoudt, bij de Almachtige die mijn leven vergalt” (Job 27:2). Krijgt Job op zijn donder van God? God houdt zeker wel een “donderpreek”, waarin Hij Job voorhoudt dat Hij God is en alles geschapen heeft, maar op het einde zegt God tegen Jobs vrienden:

‘Ik ben in woede ontstoken tegen jou en je twee vrienden, omdat jullie niet juist over mij hebben gesproken, zoals mijn dienaar Job. Welnu, neem elk zeven jonge stieren en zeven rammen, ga daarmee naar mijn dienaar Job, zodat jullie een offer kunnen brengen voor jezelf. Job, mijn dienaar, zal voor jullie bidden, want ik ben alleen hem goedgezind. Dan zal ik jullie niet blootstellen aan schande, ook al hebben jullie niet juist over mij gesproken, zoals mijn dienaar Job.’ (Job 42:7b-8)

Het verschil

Wat is dan het verschil tussen het geklaag van de Israëlieten in de woestijn en dat van Job, Jeremia en David? Ik denk dat het verschil hierin zit: ze richten hun klacht heel duidelijk naar God toe. Zo eindigt de eerder aangehaalde Psalm 13 als volgt:

Ik vertrouw op uw liefde:
mijn hart zal juichen omdat u redding brengt,
ik zal zingen voor de HEER, hij heeft mij geholpen. (Psalm 13:6)

Terwijl de Israelieten alleen maar mopperden dat ze geen eten hadden, liever terug in slavernij wilden – en dus eigenlijk heel ondankbaar waren – blijven mensen als Job, Jeremia en David op God vertrouwen. Hoe heftig hun uitspraken soms ook zijn, het is altijd ingebed in vertrouwen op God.

In een goede relatie…

Terug naar ons. Toen wij door een moeilijke tijd met onze jongste dochter gingen, schreeuwden we het soms ook uit. Ik dacht: als David dat in de Psalmen kan, waarom ik niet? Dat hielp. God wist het trouwens toch al. Ik bleef vertrouwen, hoe moeilijk het soms ook was. Het werkt ook bevrijdend. Gewoon kunnen zeggen tegen God wat je denkt en voelt. In een goede relatie moet dat kunnen. En: dankbaar blijven voor wat God voor ons heeft gedaan, het grotere geheel blijven zien.

In de eredienst?

Maar kunnen we nog wel “klagen” in de eredienst? Moeten we daar niet vooral vieren dat Jezus ons gered heeft? Ik denk dat ook daar ruimte moet zijn voor de “klacht”. Als christen komen we nog steeds lastige situaties tegen, en het is gezond om dat ook als collectief onder woorden te brengen. Lees hier wat ik hier eerder over schreef. En wat zing je dan? Bijvoorbeeld Psalm 13 (hij staat ook in Opwekking 778).

Advertenties

One thought on “Niet klagen maar dragen… (het verschil tussen klagen en klagen)

  1. Dat klagen houdt ook mij wel bezig. Het is ook een uitroep tot God. Dat andere klagen is op jezelf gericht. Een overdreven soort zelfmedelijden ofzo. Vroeger begreep ik niet waarom je met ellende bezig zou zijn in de eredienst. Nu ik geen 18 meer ben 😯, lijkt het me logisch om klaagliederen te zingen, want het is ook een vorm van expressie naar God.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s