Aan tafel! Over het avondmaal in de eredienst

 

Deze zomermaanden is het onderwerp van de #bloghop: rond de tafel. Of ik daar iets mee kan op mijn blog? Ja, natuurlijk! Het avondmaal, de tafel van de Heer, maakt een essentieel onderdeel uit van de samenkomsten. Of dit nu een paar keer per jaar of elke dag wordt gevierd. Hier iets over het avondmaal, mijn eigen kijk en ervaring en een kort gedicht van mijn hand (primeur voor Gloria en Kyrie!)

Sinds het begin
Al sinds het begin van de kerk maakt het avondmaal (of eucharistie, tafel van de Heer, laatste of heilig avondmaal) onderdeel uit van de samenkomsten. Het is, naast de doop, een van de “sacramenten” waar alle kerken het wel over eens zijn (bij gebrek aan een beter woord gebruik ik de misschien beladen term sacrament). Regelmatig vieren kerken dan ook het avondmaal. Van elke dag (de dagelijkse mis bij katholieken), wekelijks (Vergadering), maandelijks (veel evangelischen) tot een paar keer per jaar (sommige protestante kerken).

Instelling van het avondmaal
Er is een goede reden om regelmatig het avondmaal te vieren. Het is immers door Jezus ingesteld!

En terwijl zij aten, nam Jezus het brood en toen Hij het gezegend had, brak Hij het en gaf het aan de discipelen en Hij zei: Neem, eet, dit is Mijn lichaam. Hij nam ook de drinkbeker en nadat Hij gedankt had, gaf Hij hun die, en zei: Drink allen daaruit, want dit is Mijn bloed, het bloed van het nieuwe verbond, dat voor velen vergoten wordt tot vergeving van zonden. Ik zeg u dat Ik van nu aan van de vrucht van de wijnstok niet zal drinken tot op de dag wanneer Ik die met u nieuw zal drinken in het Koninkrijk van Mijn Vader. En toen zij de lofzang gezongen hadden, vertrokken zij naar de Olijfberg. (Mt 26:26-30)

Paulus verwijst ook naar de instelling door Jezus:

Want ik heb van de Heere ontvangen, wat ik u ook heb overgeleverd,  dat de Heere Jezus in de nacht waarin Hij werd verraden, brood nam,en nadat Hij gedankt had, brak Hij het en zei: Neem, eet, dit is Mijn lichaam, dat voor u gebroken wordt. Doe dat tot Mijn gedachtenis. Evenzo nam Hij ook de drinkbeker, na het gebruiken van de maaltijd, en zei: Deze drinkbeker is het nieuwe verbond in Mijn bloed. Doe dat, zo dikwijls als u die drinkt, tot Mijn gedachtenis. Want zo dikwijls als u dit brood eet en deze drinkbeker drinkt, verkondig de dood van de Heere,  totdat Hij komt. (1 Kor 11:23-26)

Betekenis
Er is natuurlijk veel over te zeggen. Over de betekenis, in hoeverre Jezus echt tegenwoordig is, wie er wel en niet aan mogen doen. Daar zijn veel, heel veel, discussies over gevoerd. Dus ik houd het kort. Aangezien Jezus zegt dat waar twee of drie in Zijn naam vergaderd zijn, Hij aanwezig is (Mt 18:20), geloof ik dat Jezus ook in het avondmaal is. Of het brood en wijn écht in Zijn lichaam en bloed veranderen, daar geloof ik zelf niet in. En wat voor brood moet je gebruiken (‘gewoon’ brood, zodat we de link leggen met ons dagelijkse brood, of juist matzes, omdat ze ongezuurd zijn), en moet je echt wijn gebruiken of druivensap (voor de alcoholisten)? Het zijn tekenen die duidelijk verwijzen naar Jezus lichaam dat verbroken is Zijn bloed dat vergoten is. Persoonlijk vind ik matzes mooi, maar gewoon brood kan ook (want dat is zeker herkenbaar). En rode druivensap lijkt ook op bloed, hoewel ik de zoete avondmaalswijn wel lekker vind… Maar we mogen nooit vergeten waar het naar verwijst, daarom drukt Jezus ons ook op het hart om het blijven gedenken.

Open?
En wie mogen er wel of niet aan het avondmaal? In de tekst in 1 Korinthe geeft Paulus hier enkele aanwijzingen voor. Daarin legt hij duidelijk de verantwoordelijkheid bij degene die deelneemt aan het avondmaal (1 Kor 11:28). Ik ben daarom ook voorstander van een open avondmaal. In mijn gemeente wordt gevraagd aan gasten en andere mensen die voor het eerst deelnemen om zich voor te stellen en te belijden dat Jezus hun Heer is. Dat vind ik een goede voorwaarde. Hoe kun je immers anders de dood van Jezus gedenken als je niet in Hem gelooft? En als er dingen tussen ons en God in staan, geloof ik dat het avondmaal bij uitstek een moment is om dat te belijden, en te beseffen dat Jezus ook voor die zonden stierf. Ik begrijp de avondmaalsmijding in sommige kringen dan ook niet, het doet me juist verdriet dat mensen die Jezus kennen, om wat voor reden dan ook, niet durven deel te nemen aan de het gedenken van een van de belangrijkste gebeurtenissen in de geschiedenis en ons persoonlijk leven.

Persoonlijk…
Ik vind het avondmaal altijd een bijzonder moment. Ik vier het maandelijks in mijn gemeente. Het is vaak een rustpunt, ondersteund met rustige liederen die aansluiten bij het avondmaal of soms een filmpje. Vaak worden de hierboven genoemde woorden uit Matteus of Korinthe aangehaald. Er is ruimte om te bidden. Na te denken over wat het avondmaal betekent. Het is goed om regelmatig bij Jezus’ offer stil te staan. In het dagelijks leven gebeurt het maar al te vaak dat ik hier aan voor bij ga. Soms raakt Zijn offer me sterk, soms juist mijn eigen zwakheid. Soms voel ik vreugde. Als ik zelf meespeel in de muziekgroep is het ook weer anders. Dan ben je soms meer gefocused op het lied wat je gaat spelen, maar ook dat is een mooie ervaring, omdat je zo ook onderdeel uit maakt van de gemeente die het avondmaal viert.

Een stukje brood,
gebroken lichaam.
Een slokje wijn,
vergoten bloed.

Een nieuw leven,
opgestaan lichaam.
Een schone lei,
vergeten zonde.

Een nieuwe kans,
zonder verwijten.
Geen pijn of smart,
een vernieuwd hart.

Kom aan tafel,
gedenk Jezus dood.
Kom aan tafel,
deel in Zijn liefde.

Wat betekent het avondmaal voor jou? Hoe vier jij het?

Advertenties

3 thoughts on “Aan tafel! Over het avondmaal in de eredienst

  1. Pingback: En de winnaar is…#bloghopchristelijkewebloggers | Gezinsleven

  2. Pingback: “In aanbidding komen” als nieuw evangelisch sacrament? | Gloria en Kyrie

  3. Pingback: Jezus maakt het verschil in de eredienst | Gloria en Kyrie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s