Met welke naam aanbidden we God?

Met welke naam aanbidden we God? In het Nederlands is dat vaak God, Heer, Here, Heere of Here God. Of Vader. Maar onlangs hoorde ik het weer iemand zeggen, dat de naam van God Jehovah is. Het was geen Jehovah getuige, maar een christen. Toch is het een misverstand, dat dit Gods naam is. Waarom, leg ik zo uit. De vraag is ook: is het erg als we God bij de verkeerde naam noemen? Met welke naam aanbidden we Hem?

Wie ben je?
Namen zijn belangrijk. Ze zeggen iets over wie we zijn. In onze tijd is dat misschien niet altijd zo wat betreft de betekenis, maar ook nu maakt onze naam onlosmakelijk deel uit van onze identiteit. Mijn naam is Marc. Niet Mark! Hoe vervelend ik het al vind als iemand mijn naam verkeerd spelt… Hoe vervelend moet het niet zijn als iemand je bij de verkeerde naam roept? De joden beseften maar al te goed hoe belangrijk een naam was. Zomaar een voorbeeld: Hannah die haar zoon Samuel noemt:

‘want,’ verklaarde ze, ‘ik heb hem aan de HEER gevraagd.’ (1 Sam 1:20b).

Samuel betekent: God hoort. Zo zijn er meer voorbeelden te vinden in de Bijbel.

De naam van God
De belangrijkste naam die we in de Bijbel vinden is de naam van God. Er is iets bijzonders met deze naam. De joden vonden deze naam zo heilig dat ze hem alleen bij bepaalde gelegenheden uitspraken. Gewoonlijk lazen ze in plaats van de naam van God de titel “Heer”, in het Hebreeuws Adonai. Maar er iets bijzonders met het Hebreeuws: het alfabet bestaat slechts uit medeklinkers. De Naam van God - JHWHKlinkers werden niet genoteerd, alleen soms aangegeven met een hulpletter. Zo staat er voor de naam van God JHWH (zie ook het plaatje hiernaast).

Over klinkers en medeklinkers
Omdat de teksten regelmatig werden voorgelezen, was het geen probleem dat er geen klinkers in stonden. Later dreigde dit echter wel een probleem te worden. Er is een systeem bedacht met kleine puntjes en streepjes die werden toegevoegd aan de medeklinkers. Nu deden zie iets bijzonders bij de naam van God. Ze zetten er niet de klinkers van Gods naam bij, maar… de klinkers van Adonai! Degene die de tekst voorlazen herkende dit. De klinkers van Adonai kloppen grammaticaal namelijk niet met de letters JHWH. Je krijgt dan: JaHoWaH*. Maar dan is de eerste H zowel een medeklinker als een hulpklinker, en dat kan niet. Dat was geen probleem: men wist: dit is de heilige naam van God. Hier moet ik Adonai uitspreken. Alleen de hogepriester mocht één keer per jaar de naam van God hier uitspreken.

Een misverstand
Helaas is niet meer overgeleverd wat er dan wél had moeten staan. Toen men na de reformatie terug naar de bronnen ging (voor die tijd last men vooral uit vertalingen, zoals de Vulgaat, de Latijnse vertaling), was men niet op de hoogte van de situatie rondom Gods naam die ik hierboven heb uitgelegd. Hierdoor is het misverstand ontstaan dat Gods naam JaHoWaH*, Jehovah, is. In sommige kringen wordt bij hoog en laag beweerd dat dit Gods naam is.

Zijn
Wat is het dan wel? Er zijn wel pogingen gedaan om Gods naam te herleiden. Een belangrijke aanwijzing is te vinden in Exodus 3:13-15:

Maar Mozes zei: ‘Stel dat ik naar de Israëlieten ga en tegen hen zeg dat de God van hun voorouders mij gestuurd heeft, en ze vragen: “Wat is de naam van die God?” Wat moet ik dan zeggen?’ Toen antwoordde God hem: ‘Ik ben die er zijn zal. Zeg daarom tegen de Israëlieten: “IK ZAL ER ZIJN heeft mij naar u toe gestuurd.”’ Ook zei hij tegen Mozes: ‘Zeg tegen hen: “De HEER heeft mij gestuurd, de God van uw voorouders, de God van Abraham, de God van Isaak en de God van Jakob. En hij heeft gezegd: ‘Zo wil ik voor altijd heten, met die naam wil ik worden aangeroepen door alle komende generaties.’”

Gods naam wordt verbonden met het werkwoord voor Zijn. Bijbelwetenschappers zijn daarom van mening dat Gods naam YaHWeH is, dit is een archaïsche vorm van het werkwoord zijn. Dit kan vertaald worden als zoiets als Ik ben, of Ik zal zijn. En dat komt aardig overeen met de manier waarop God zich bekend heeft gemaakt aan Mozes! De precieze betekenis weten we dus niet, maar er is een hele duidelijk existentieel aspect. God “is”. Hij is degene die altijd heeft bestaan en zal bestaan. Hij is.

Maakt het iets uit?
Is het erg dat we Gods naam niet meer weten of zelfs dat we zijn naam verkeerd uitspreken? Opvallend is dat in het Nieuwe Testament de traditie om de naam van God als Heer uit te spreken wordt overgenomen. In de Griekse vertaling van het Oude Testament wordt JHWH als Kurios vertaald. En Kurios is het Griekse woord voor Adonai, Heer. Het is misschien nog wel het meest bijzonder dat deze term ook op Jezus wordt toegepast (maar dit voert te ver voor nu). Het is niet voor niets dat het weerstand opriep als Jezus Heer werd genoemd… Het is dus prima om God Heer te noemen, we blijven daarmee in de Nieuw Testamentische lijn. Maar mogen we Hem ook anders noemen? Ik denk dat het belangrijk is om iemand bij de juiste naam te noemen.

God aanroepen
Ik heb aan willen tonen dat Jehovah niet Gods naam is, en ik geloof daarom ook niet dat het goed is om God bij deze naam te noemen. Als je dit te goeder trouw doet, denk ik dat God heus wel weet dat je Hem er mee bedoelt. Maar nu je dit weet, waarom zou je het doen? Nu zijn er ook mensen die God Yahweh noemen. Daar heb ik minder moeite mee, omdat dit waarschijnlijk ook Gods naam is. Persoonlijk ben ik er wel wat terughoudend mee, omdat het niet zeker is. Dan ben ik maar wat voorzichtiger, en gebruik ik Heer. En ja, dat kun je natuurlijk ook nog de discussie voeren of het Heer, Here of Heere is. Dat zijn latere vertalingen en bedoelen allemaal hetzelfde te zeggen. We mogen ons dus vrij voelen om God aan te roepen bij Heer, Here, Heere. Of God. Of Vader. Of Here God. Of als je wil Yahweh. Maar we kunnen natuurlijk ook direct Jezus aanroepen. En, hoewel ik er zelf niet zo mee vertrouwd ben, kan ik geen bezwaren vinden om de Heilige Geest direct aan te spreken. En in welke taal en met welke term, ook als is misschien fout in ontwetendheid, God hoort. God wil – lees Ex 3:15 nog eens – door alle komende generaties bij Zijn naam aangeroepen worden!

Maar vergeet niet: God is niet te vangen in één naam. In de Bijbel wordt op veel manieren over Hem gesproken. Hij is oneindig! De kracht van YHWH zit ‘m er natuurlijk in dat het slaat op het ‘zijn’. God is het ultieme zijn! Hij is het begin (zonder dat Hij ooit begonnen is) en het einde (zonder Hij ooit zal ophouden te bestaan). De Alpha en de Omega!

* Ik had eerst: YaHoWaiH. Iemand wees mij er op dat de yod (hier) geen hulpklinker is (a+yod fungeert wel als diphtong = een klank, namelijk ai). Aangezien degenen die er Jehovah in laten die yod/diphtong niet meenamen is dus YaHoWaH het uitgangspunt.

Advertenties

3 thoughts on “Met welke naam aanbidden we God?

  1. Pingback: Mag Jezus aanbeden worden? (Deel 1) | Gloria en Kyrie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s