Als God zwijgt…

92000000328593591[1]Er is steeds meer aandacht voor het lijden.[1] Dat is een goede zaak, want er is tegenwoordig ook veel aandacht voor het welvaartsevangelie, waar weinig ruimte voor het lijden lijkt te zijn. In het boek Als God zwijgt… Over de stilte van onbeantwoord gebed van Pete Greig is daar wél aandacht voor: wat als het stil blijft aan de kant van God? Waarom blijven er gebeden onbeantwoord?

24-7 Prayer
Greig is een van de oprichters van het 24-7 Prayer, een internationale beweging voor gebed, zending en rechtvaardigheid. Maar het is niet alleen die ervaring die Greig Als God zwijgt… heeft doen schrijven. Zijn vrouw Samie bleek een jaar of 15 geleden een hersentumor te hebben. Een flinke aanslag op een gezin met twee jonge kinderen (Samie was 30). Ondanks gebeden werd ze niet genezen. De tumor kon weggehaald worden, maar Samie blijft last houden van epileptische aanvallen.

Patroon van Pasen
Pete Greig weet het stevige onderwerp zodanig te vertellen dat het toch niet té zwaar is. Er zit humor in, een stuk eerlijke zelfreflectie en soms een traan. Dat maakt Als God zwijgt… een prettig leesbaar boek. Er is goed nagedacht over de structuur: hij volgt het patroon Witte Donderdag – Goede Vrijdag – Stille Zaterdag – Paas Zondag. Er is een sterke focus op Jezus’ worstelingen in de laatste dagen voor zijn dood. Regelmatig wordt een gebed van Jezus als voorbeeld genomen. Deze nadruk op Jezus’ lijden en hoe Hij daarmee omging (in gebed) maakt het boek erg sterk.

Geen goedkope antwoorden
Greig doet een geslaagde poging om niet met goedkope antwoorden te komen. Er zijn zoveel verschillende situaties, en we krijgen niet altijd een briefje uit de hemel met een kant een klaar antwoord. Hij komt  in Als God zwijgt… met zestien mogelijke redenen voor onbeantwoord gebed, die hij uitgebreid behandelt. Hij gaat daarbij zowel uit van logische redeneringen (‘zijn mijn gebeden mogelijk nadelig voor de natuurlijke orde of voor levens van anderen’), Bijbelse argumenten (‘weerspiegelt mijn gebed Gods karakter en zijn beloften zoals die in de Bijbel staan’), persoonlijke redenen (‘zijn mijn gebeden in wezen gewoon zelfzuchtig’), zonde (‘is er een geheime zonde die ik moet belijden’) als bovennatuurlijke redenen (‘is er een soort demonische tegenstand’). Iets minder geslaagd vind ik de persoonlijke checklist die hij daarmee heeft opgesteld in een van de bijlagen. Daar staat dan ook een waarschuwing bij, maar het gevaar bestaat dat je dan de opties gaat afvinken en rationaliseren. Dan misschien liever de laatste suggestie: ‘probeer ik antwoorden te vinden terwijl ik eigenlijk meer moet vertrouwen?’

Ruimte voor lijden
Greig heeft moeite met de huidige cultuur waarin weinig ruimte is voor het lijden. Zo schrijft hij:

Welke plek heeft onze happy-clappy cultuur voor de verstorende boodschap van Bijbelboeken als Prediker, Klaagliederen en Job? (80)

Hij concludeert dat meer dan de helft van de psalmen klaagzangen zijn,[2] terwijl hij onder de meest gezongen aanbiddingsnummers er maar twee vindt waar lijden wordt genoemd en geen een waar ruimte is voor twijfel. Hij zegt dan ook:

Weeklagen is meer dan een manier om emoties te uiten. Het is een van de vruchten van een geestelijk leven dat zich verdiept, dat zich zonder schaamte of pretentie bloot durft te geven voor God. (80)

Waar zo’n eenzijdige cultuur toe kan leiden, zien we in het voorbeeld van een begrafenis van een vader van vier jonge kinderen. Hij beschrijft het contrast tussen de dienst, waarin de nadruk ligt op vertrouwen en geloof en zelfs gedanst werden tijdens aanbddingsliederen, en het leed dat de kinderen en de vrouw is overkomen.

Ondanks al het zingen, dansen en al de gedetailleerde uitingen van vertrouwen […] moest ik tijdens de terugrit eraan denken hoe kwetsbaar ons geloof wel niet moet zijn als we niet gewoon een tijdlang verdrietig, bang, verward en vertwijfeld kunnen blijven. (197)

Lezen!
Ik denk dat Als God zwijgt… een must is om te lezen. Ondanks dat het ruimte voor lijden claimt, is het boek genuanceerd, het schiet niet door naar de andere kant. Het helpt echt om op een gezonde manier over lijden na te denken en hoe gebed hierin een rol speelt, zonder overspannen verwachtingen van God of onterechte berusting. Het boek is ook geschikt voor kringen, doordat er gespreksvragen zijn opgenomen. Ik denk dat dit onderwerp zich er juist voor leent om gezamenlijk te bespreken. Zoals Ron van der Spoel in zijn aanbeveling schrijft: “Dit boek had ik graag jaren eerder gehad, voor mijzelf en voor de velen met wie ik heb gebeden.” Amen!


[1] Zo wat voorbeelden: hernieuwde aandacht voor Psalmen – in zijn geheel – zoals bij Psalmen voor Nu en The Shiyr Poets, het boek De stilte van God van Reinier Sonneveld, het onderzoek Divine Tears, Human Tears waar Léon van Ommen onlangs op promoveerde (binnenkort een interview op CVandaag!). Ook in mijn blog Gloria en Kyrie besteed ik regelmatig aandacht aan dit onderwerp.

[2] De meningen hierover zijn verdeeld. Zo komt Glenn Pemberton in Hurting with God. Learning to Lament with the Psalms op 40%.

Deze recensie verscheen ook op CVandaag

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s